Κυριακή 5 Φεβρουαρίου 2023


Κυριακή 5 Φεβρουαρίου 2023
Τελώνου και Φαρισαίου (Αρχή Τριωδίου)

Η πρώτη Κυριακή του Τριωδίου είναι αφιερωμένη στην διδακτική παραβολή του Τελώνου και του Φαρισαίου, την οποία ο Κύριος διηγήθηκε, προκειμένου να διδάξει την αρετή της ταπεινώσεως και να στηλιτεύσει την έπαρση.

Ο ευαγγελιστής Λουκάς, με τρόπο λιτό, αλλά σαφέστατο, διέσωσε την παραβολή αυτή ως εξής:

«Εἶπε δὲ καὶ πρός τινας τοὺς πεποιθότας ἐφ᾿ ἑαυτοῖς ὅτι εἰσὶ δίκαιοι, καὶ ἐξουθενοῦντας τοὺς λοιπούς, τὴν παραβολὴν ταύτην· ἄνθρωποι δύο ἀνέβησαν εἰς τὸ ἱερὸν προσεύξασθαι, ὁ εἷς Φαρισαῖος καὶ ὁ ἕτερος τελώνης. ὁ Φαρισαῖος σταθεὶς πρὸς ἑαυτὸν ταῦτα προσηύχετο· ὁ Θεός, εὐχαριστῶ σοι ὅτι οὐκ εἰμὶ ὥσπερ οἱ λοιποὶ τῶν ἀνθρώπων, ἅρπαγες, ἄδικοι, μοιχοί, ἢ καὶ ὡς οὗτος ὁ τελώνης· νηστεύω δὶς τοῦ σαββάτου, ἀποδεκατῶ πάντα ὅσα κτῶμαι. Καὶ ὁ τελώνης μακρόθεν ἑστὼς οὐκ ἤθελεν οὐδὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς εἰς τὸν οὐρανὸν ἐπᾶραι, ἀλλ᾿ ἔτυπτεν εἰς τὸ στῆθος αὐτοῦ λέγων· ὁ Θεός, ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ. Λέγω ὑμῖν, κατέβη οὗτος δεδικαιωμένος εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ ἢ γὰρ ἐκεῖνος· ὅτι πᾶς ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, ὁ δὲ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται». (Λουκ.18,10-14).

Η τάξη των Φαρισαίων εκπροσωπούσε την υποκρισία και την εγωιστική αυτάρκεια και έπαρση. Τα μέλη της απόλυτα αποκομμένα από την υπόλοιπη ιουδαϊκή κοινωνία, αποτελούσαν, λαθεμένα, το μέτρο σύγκρισης της ευσέβειας και της ηθικής για τους Ιουδαίους. Αντίθετα οι τελώνες ήταν η προσωποποίηση της αδικίας και της αμαρτωλότητας . Ως φοροεισπράκτορες των κατακτητών Ρωμαίων διέπρατταν αδικίες, κλοπές, εκβιασμούς, τοκογλυφίες και άλλες ειδεχθείς ανομίες και γι’ αυτό τους μισούσε δικαιολογημένα ο λαός. Δύο αντίθετοι τύποι της κοινωνίας, οι οποίοι εκπροσωπούσαν τις δύο αυτές τάξεις, ανέβηκαν στο ναό να προσευχηθούν. Ο πρώτος ο νομιζόμενος ευσεβής, έχοντας την αυτάρκεια της δήθεν ευσέβειάς του ως δεδομένη, στάθηκε με έπαρση μπροστά στο Θεό και άρχισε να απαριθμεί τις αρετές του, οι οποίες ήταν πραγματικές. Τις εξέθετε προκλητικότατα εις τρόπον ώστε απαιτούσε από το Θεό να τον επιβραβεύσει γι’ αυτές. Για να εξαναγκάσει το Θεό έκανε και αήθη σύγκρισή του με άλλους ανθρώπους και ιδιαίτερα με τον συμπροσευχόμενό του τελώνη.

Αντίθετα ο όντως αμαρτωλός τελώνης συναισθάνεται τη δεινή του κατάσταση και με συντριβή και ταπείνωση ζητεί το έλεος του Θεού. Αυτή η μετάνοιά του τον δικαιώνει μπροστά στο Θεό. Γίνεται δεκτή η προσευχή του, σε αντίθεση με τον υποκριτή Φαρισαίο, ο οποίος όχι μόνο δεν έγινε δεκτή η προσευχή του, αλλά σώρευσε στον εαυτό του περισσότερο κρίμα, εξαιτίας της εγωπάθειάς του.

Οι Πατέρες της Εκκλησίας μας όρισαν να είναι αφιερωμένη η πρώτη Κυριακή του Τριωδίου στη διδακτική αυτή παραβολή του Κυρίου για να συνειδητοποιήσουν οι πιστοί πως η υπερηφάνεια είναι η αγιάτρευτη ρίζα του κακού στον άνθρωπο, η οποία τον κρατά μακριά από την αγιαστική χάρη του Θεού και πως η ταπείνωση είναι το σωτήριο αντίδοτο της καταστροφικής πορείας, που οδηγεί τον άνθρωπο η εγωπάθεια.

Τριώδιο
Τριώδιο ονομάζεται το Λειτουργικό Βιβλίο της Εκκλησίας μας το οποίο περιλαμβάνει τους Ύμνους των Κυριακών, απο την Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου μέχρι και το Μεγάλο Σάββατο πρίν την Τελετή της Αναστάσεως. Ονομάζεται έτσι διότι οι περισσότεροι Κανόνες του Όρθρου (πρωινή Ακολουθία) περιέχουν τρείς Ωδές ενώ συνήθως περιέχουν εννέα Ωδές – την 8η και την 9η πάντοτε, ύστερα δε διαδοχικά μία από τις πέντε πρώτες.

Σάββατο 4 Φεβρουαρίου 2023

ΠΟΛΕΜΙΤΑΣ (ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ )

Άγιος Νικόλαος στον Πολεμίτα, μονοκάμαρος, μεγαλιθικός, κτισμένος χωρίς συνδετική ύλη. Ο ναός δεν είχε ποτέ τοιχογραφηθεί ολόκληρος. Αξιοπρόσεκτο πως στην εκκλησία εικονίζονται μόνο μορφές μοναχικών αγίων. Η αγία Νόνα…, η αγία Βαρβάρα…, η αγία Καλλινίκη…., η αγία Κυριακή…, ο άγιος Γεώργιος…. Ιδιότυπη η απεικόνιση στο τέμπλο, αντί των συνηθισμένων Δεσποτικών εικόνων, του επώνυμου αγίου Νικολάου στη θέση του Χριστού και στη θέση της Παναγίας του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, στον οποίο είναι αφιερωμένος άλλος ναός, μερικά μέτρα μακρύτερα. Η εκκλησία του Αρχάγγελου είναι μονοκάμαρος εγχώρηχος ναός, κτισμένος το 1278.
Δείτε περισσότερα εδώ: https://naoistimani.blogspot.com/p/blog-page_261.html

 

Τετάρτη 19 Οκτωβρίου 2022

Τετάρτη 12 Οκτωβρίου 2022

Δευτέρα 10 Οκτωβρίου 2022

ΑΝΩ ΜΠΟΥΛΑΡΙΟΙ (ΑΓ. ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ)

Το πιο παλιό, αξιόλογο μεσαιωνικό διατηρημένο μνημείο, των Μπουλαριών και ίσως ολης της Μέσα Μάνης. Οι τοιχογραφίες είναι ακριβώς χρονολογημένες με επιγραφή στο έτος 991/2, εποχή κατά την οποία σπανίζουν οι χρονολογίες. Δείτε περισσότερα εδώ: https://naoistimani.blogspot.com/p/blog-page_67.html



Σάββατο 8 Οκτωβρίου 2022

ΕΡΗΜΟΣ, ΣΟΥΛΑΝΗ

"Αγια Βαρβάρα γέννησε κι η Σουλανή το δέχτηκε κι Αγιος Νικόλας έδραμε να πα να το βαφτίση".
Νοτιοδυτικώς της Αγίας Βαρβάρας Ερήμου, ηρειπωμένος, άστεγος , μονοκάμαρος ναϊσκος, έχων εσωτερικώς μήκος με την ημιεξάγωνον έξωθεν αψίδα 7.73 και πλάτος 3.26μ.
Η εξωτερική παρειά των τοίχων ήτο εν πολλοίς ωκοδομημένη με ειργασμένους μαρμαρόλιθους ,ο ο δε ναός είχε μιαν ενυσχυτικήν ζώνην, βαίνουσαν επί κυλλιβάντων. Ο βόρειος κιλλίβας φέρει διάκοσμον εκ τριών συναπτομένων βαθέως χαρακτών κύκλων. Εις τα μεταξύ των κενά έχουν γλυφή επιπεδόγλυφα τρίφυλλα. Δείτε περισσότερα εδώ: https://naoistimani.blogspot.com/p/blog-page_340.html

 

ΤΑΙΝΑΡΟ (ΝΑΟΣ ΑΣΩΜΑΤΩΝ)

Eνας σωρός από πέτρες, που αντηχούν ακόμα θαρρείς τα διαπεραστικά μανιάτικα μοιρολόγια, ένα προσκύνημα στον κάτω κόσμο, τον άυλο και «ασώματο».
Ο να'ί'σκος είναι κτισμένος με τα υλικά του ιερού τεμένους, ψυχοπομπείου των Θεών Ποσειδώνα και Απόλλωνα. Εδώ οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι υπήρχε μία από τις πολλές πύλες του Αδη.
Κατασκευή σαν μεγαλιθικό καλύβι που σε υποχρεώνει να μπεις με την πλάτη. Το καλογραμμένο μονοπάτι από εδώ συνεχίζει προς το φάρο που απέχει περίπου 40΄.
Χτισμένη με αρχαία υλικά, προφανώς από τον παρακείμενο, διαλυμένο ναό του Ποσειδώνος, στέκει σήμερα σαν το μόνο σημάδι που οριοθετεί την ιερότητα του χώρου κατά το ελληνικό του παρελθόν…
Δείτε περισσότερα εδώ: 
https://naoistimani.blogspot.com/p/blog-page_13.html