ΠΡΟΑΣΤΙΟ, ΕΙΣΟΔΙΑ

Από το βιβλίο του Γ.Α. Μαραβελέα "Πραστείο: Μια αγνοημένη μικρογραφία του Μυστρά, Ιστορικό αφήγημα", Αθήνα 1971.
Είναι η σημερινή ενοριακή εκκλησία του Πραστείου και χτίστηκε κατά την πρώτη δεκαετία του αιώνα μας. Για την οικοδόμησή της χρειάστηκε να κατεδαφιστεί παλαιότερη εκκλησία των Εισοδίων, από την οποία διατηρήθηκε μόνο το μεγαλόπρεπο καμπαναριό της ύψους 40 μέτρων περίπου, το οποίο αποτέλεσε και τη βορειοδυτική γωνία της καινούριας εκκλησίας. Ο R. Traquair, που πέρασε από το χωριό την εποχή αυτή, μας πληροφορεί σχετικά με την καινούρια εκκλησία και το καμπαναριό της παλιάς τα εξής:
«…Στο κέντρο της κωμοπόλεως χτίζεται τώρα μια εκκλησία, σε ρυθμό που δείχνει, ότι οι βυζαντινές οικοδομικές παραδόσεις δεν έχουν λησμονηθεί. Στο βορειοδυτικό μέρος υψώνεται το κωδωνοστάσιο της παλαιότερης εκκλησίας. Είναι του ίδιου τύπου με τα αλλά κωδωνοστάσια της περιοχής, αλλά πολύ ανώτερο ως προς το σχέδιο και τη μεγαλοπρέπεια της κατασκευής. Υπάρχουν σ’ αυτό πέντε επάλληλες στοές μέχρι την κωνική στέγη. Η χαμηλότερη έχει ένα άνοιγμα και πάνω απ' αυτό βρίσκονται τρεις άλλοι όροφοι με διπλά αψιδωτά ανοίγματα. Σε κάθε πρόσοψη υπάρχει ένα μικρό στρογγυλό παράθυρο. Η πέμπτη βαθμίδα έχει μόνο έναν απλό φεγγίτη. Σε κάθε ποδιά παραθύρου και σε κάθε κλείσιμο κύκλου της σκάλας το οικοδόμημα του κωδωνοστασίου ακουμπά σ' ένα στήριγμα στεφανιαίο. Τα στηρίγματα αυξάνονται καθώς υψώνεται το κωδωνοστάσιο, έτσι ώστε να σχηματίζουν ένα μεγαλοπρεπές κτίριο. Στα κτίσματα αυτά παρατηρούμε ένα τοπικό παραδοσιακό ρυθμό, βασισμένο στην παλιά βυζαντινή σχολή και επηρεασμένο δυτικά από την Ιταλία και ανατολικά από την Τουρκία. Η δομή όμως και τα σχέδια παραμένουν βυζαντινά».
Δεν έχουμε καμιά ένδειξη για την παλιά εκκλησία των Εισοδίων, που θυσιάστηκε για να κτιστεί η καινούρια. Το μόνο που ξέρουμε από τους παλαιότερους κάτοικους του χωριού, που ζούσαν την εποχή που χαλάστηκε, είναι ότι ήταν ιστορημένη, όπως άλλως τε και όλες οι άλλες. Οι ίδιοι διηγούνται, ότι μετά την κατεδάφισή της οι πέτρες μεταφέρθηκαν από τους μαθητές και χτίστηκε μ' αυτές ο μαντρότοιχος του σχολείου. Ακόμη ότι για πολλά χρόνια, οι διαβάτες που περνούσαν έξω από το σχολείο, έβλεπαν στον τοίχο του τις μορφές των αγίων και τις άλλες τοιχογραφίες.
Από τις αγιογραφίες της παλιάς εκκλησίας το μόνο πού σώζεται σήμερα στο ύψος της πρώτης στοάς του καμπαναριού, είναι οι αρχάγγελοι Μιχαήλ και Γαβριήλ. Βρίσκονται ζωγραφισμένοι εκεί σε υπερφυσικό μέγεθος και είναι του ίδιου τύπου μ' αυτούς πού συναντήσαμε μπροστά από την εκκλησία της Αγίας Τριάδας. Στην παράσταση αυτή εικονίζεται και ένας αμαρτωλός, ξαπλωμένος κάτω από τα πόδια του αρχάγγελου Μιχαήλ, ο οποίος τον πατά, στο λαιμό1.
Το καμπαναριό της εκκλησίας των Εισοδίων, καθώς και το άλλο που συναντήσαμε στην εκκλησία του Άγιου Νικολάου, έπαθαν φθορές και ρήγματα, από ένα ισχυρό σείσμα που συγκλόνισε την περιοχή στα 1926. Επισκευάστηκαν και στερεώθηκαν και τα δύο, αλλά κακότεχνα, γιατί οι τεχνίτες που χρησιμοποιήθηκαν στην επισκευή τους, δεν ήσαν ειδικευμένοι σε τέτοιες εργασίες.
Όσο για την καινούρια εκκλησία, είναι από πολλά χρόνια ολοκληρωμένη και αποτελεί τον ενοριακό ναό του χωρίου. Δεν έχει όμως καμία αγιογράφηση, γιατί το κόστος της σήμερα έχει αυξηθεί, αντίθετα προς το θρησκευτικό αίσθημα που έχει υποχωρήσει. Έχει πενιχρή εσωτερική διακόσμηση, χωρίς κανένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό, έκτος του ότι έχουν συγκεντρωθεί και φυλαχτεί εκεί μερικές από τις φορητές εικόνες των παλαιότερων εκκλησιών, που σώθηκαν από τη φθορά του χρόνου και τις αρπακτικές διαθέσεις των αρχαιοκαπήλων.

Παραπομπή
1. Αξιόλογες επίσης είναι οι άφθονες ανάγλυφες παραστάσεις, που είναι σκαλισμένες στους πωρόλιθους με τους οποίους είναι χτισμένο. Οι διακοσμήσεις αυτές, που διατηρούνται σε καλή κατάσταση δίνουν στο καμπαναριό μια ιδιαίτερη μεγαλοπρέπεια.
ΠΗΓΗ mani.org