ΓΥΘΕΙΟ (ΑΓ.ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ)


Βιντεο Αγίου Δημητρίου https://www.youtube.com/watch?v=xTRzBIJYkP4


 
Ναός Αγίου Δημητρίου (Ιερό Κάρνειου Απόλλωνα-Διονύσου)
Ο σημερινός ναός του Αγίου Δημητρίου αποτελεί ένα από τα διατηρητέα ιστορικά μνημεία της πόλης του Γυθείου.
Ο ναός ανήκει στο ρυθμό της μονόχωρης Βασιλικής με υψηλή πολύπλευρη αψίδα ιερού και δίρριχτη κεραμοσκέπαστη στέγη.Μνημειακή είναι και η κύρια είσοδος του Ναού με ημικυκλική απόληξη που πιο ψηλά έχει μια μικρή ημικυκλική κόγχη.
Στη νοτιοδυτική γωνία του Ναού υψώνεται λιθόκτιστο πολυώροφο κοδωνοστάσιο τετραγωνικής κάτοψης που χρονολογείται πιθανότατα στα τέλη του 19ου αιώνα.
Εσωτερικά,το τέμπλο του είναι ξυλόγλυπτο με νεοκλασσικά στοιχεία και εκόνες που σύμφωνα με τις επιγραφές φιλοτεχνήθηκαν τα έτη 1844 και 1845 απο το ζωγράφο Ιωάννη Π.Μ.Ο ναός δεν έχει εμφανή ίχνη τοιχογραφιών
Ο σημερινός ναός κτίστηκε στα μέσα περίπου του 18ου αιώνα στα ερείπια παλιότερων ναών.
Ο ναός είναι σε συνεχή χρήση από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα.
Μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα ο Αγιος Δημήτριος ήταν η πολυπληθέστερη ενορία του Γυθείου.
Τελευταίος εφημέριος του Ναού ήταν ο παπα-Σπήλιος
Ο Ναός καταστράφηκε το 1944 κατά το βομβαρδισμό του Γυθείου από τα Κατοχικά στρατεύματα και αναστηλώθηκε αργότερα χωρίς ....το γυναικωνίτη του.
Το 1998 έγιναν στο Ναό αναστηλωτικές παρεμβάσεις στη στέγη και το καμπαναριό με χρηματοδότηση από το Β΄Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης.
Στην τοιχοδομία του ναού έχουν εντοιχισθεί και ολα τα μαρμάρινα αρχιτεκτονικά μέλη του ιερού του Απόλλωνα που υπήρχε στην ίδια θέση για αιώνες και αποτελούσε το ιερότερο μέρος της πόλης του Γυθείου.
Οι δυο εντοιχισμένες αρχαίες επιγραφές-ψηφίσματα της πόλης των Γυθειατών που βρίσκονται παράπλευρα της κεντρικής-νότιας εισόδου,μας μαρτυρούν σχετικά για τη σπουδαιότητα και την ιερότητα του χώρου δια μέσου των αιώνων.
...........Το επίθετο του Απόλλωνα ήταν Κάρνειος-Καρνείος ή Κάρνος(κριάρι-βοσκή)και οι Λάκωνες τον τιμούσαν σε όλες τις πόλεις τους πολύ πριν την κάθοδο των Δωριέων και τον ταύτιζαν με το Διόνυσο.
Με μια άλλη μυθολογική εκδοχή ο Κάρνειος ήταν γιος του Δία και της Ευρώπης και ανατράφηκε από τον Απόλλωνα και τη Λητώ.
Ο Απόλλωνας ήταν προστάτης της μουσικής,της μαντικής της αρμονίας και των καλών τεχνών.Ταυτιζόταν με τον ήλιο και το φως.
Η μυθολογική παράδοση της Λακωνίας αναφέρει πως η περίφημη σπαρτιάτικη νομοθεσία δόθηκε στο Λυκούργο από τον ίδιο τον Απόλλωνα και τον παρουσιάζει σα θεματοφύλακα των νόμων και της ηθικής τάξης των πολιτών.
Η πόλη βέβαια του Γυθείου τιμούσε τον Απόλλωνα και σαν έναν απο τους οικιστές της πόλης.
Κάποτε ο ήρωας Ηρακλής σκότωσε κατά λάθοςστην Οιχαλία ένα σπουδαίο τοξότη,τον Ίφιπο.
Ο Ηρακλής για να απαλλαχθεί από το μίασμα του φόνου κατέφυγε στους Δελφούς και ζήτησε μέσω της Πυθίας χρησμό-βοήθεια από τον Απόλλωνα.
Η ιέρεια φαίνεται να του αρνήθηκε κι εκείνος θυμωμένος άρπαξε το μαντικό τρίποδα κι έφυγε σκοπεύοντας να ιδρύσει δικό του Μαντείο.
Ο Αππόλωνας κυνήγησε τον Ηρακλή και τον έφτασε στο Γύθειο.
Τη μεταξύ τους φιλονικία και διαμάχη για τον έλεγχο του μαντικού τρίποδα απεσόβησε ο ίδιος ο Δίας και και τους οδήγησε σε συμφωνία.
Σαν ανάμνηση αυτής της συμφωνίας ίδρυσαν ιερό και πόλη στο μέρος που συναντήθηκαν και την ονόμασαν Γυία(=γη) θεών για να καλύπτονται και οι δυο τους.
Στο ίδιο ιερό οι Γυθειάτες τιμούσαν και το Διόνυσο,μια κι αυτός σύμφωνα με την παράδοση ήταν αυτός που έμενε στη θέση του αδερφού του όταν εκείνος επισκεπτόταν τον αγαπημένο του λαό τους Υπερβορείους.
Συγκεκριμένα το Σεπτέμβριο τιμούσαν τον Απόλλωνα με τη γιορτή των Καρνείων και την Άνοιξη το Διόνυσο με μυστικές τελετές στα πλαίσια των Διονυσίων, που γίνονταν στον προστατευμένο από τους δυο θεούς, λόφο του Λαρύσσιου. (κειμενο Dimitris Rozakis)





 
ΓΥΘΕΙΟ H EKKΛHΣIA TOY AΓIOY ΔHMHTPIOY
πετρόχτιστη, με αξιόλογο καμπαναριό, στο ψηλότερο σημείο της πόλης